Mauro Biglino – Analiza, gdzie może mieć rację, a gdzie nie
W sieci krążą rozpowszechnione nagrania popularnonaukowo teologiczne z Biblistyki, którymi wielu mniej ugruntowanych czytelników Pisma Świętego może się łatwo złapać na pewne sugestie, a chodzi o:
Mauro Biglino, włoskiego autora-popularyzatora, który stał się znany z „literalnych” (w jego rozumieniu) odczytań hebrajskiej Biblii i z tezy, że tekst opisuje materialne interakcje z istotami nazywanymi „Elohim”, a nie Boga w sensie duchowym.
Pamiętajmy jednak, że najważniejsze: w biblistyce akademickiej to NIE jest uznane jako „odkrycie”, tylko jako interpretacja skrajna i w dużej mierze odrzucana.
Poniżej przedstawiam tabelę przedstawiającą rozszerzoną, uporządkowaną analizę tez Mauro Biglino w zestawieniu z ustaleniami współczesnej biblistyki akademickiej (stan badań do 2026 r.). Język oryginalnych tekstów hebrajskich jest brany dosłownie, ale interpretowany zgodnie z metodologią naukową (językoznawstwo, historia religii, krytyka tekstu).
| Zagadnienie | W czym Biglino może mieć częściowo rację | W czym Biglino się myli (wg biblistyki) |
|---|---|---|
| Elohim (forma gramatyczna) | Słowo elohim ma formę liczby mnogiej. Nie jest to wymysł teologów, lecz obiektywny fakt językowy. W niektórych fragmentach rzeczywiście oznacza „bogów” lub istoty niebiańskie. | W ogromnej liczbie tekstów elohim łączy się z czasownikami w liczbie pojedynczej i pełni funkcję tzw. pluralis maiestatis lub pluralis intensitatis, oznaczając jednego Boga Izraela. |
| Tłumaczenia Biblii | Wiele przekładów (zwłaszcza religijnych) wygładza niejednoznaczności i wzmacnia interpretację teologiczną, co może zacierać pierwotną dosłowność tekstu. | Biblistyka akademicka od dawna zna te problemy. Nie oznacza to, że oryginalny tekst „nie mówi o Bogu”, lecz że wymaga krytycznego czytania. |
| Antropomorfizmy Boga | Teksty hebrajskie opisują Boga w sposób cielesny: chodzi, mówi, żałuje, zstępuje, widzi. Biglino słusznie zauważa dosłowność tych opisów. | W starożytnym Bliskim Wschodzie taki język był normalny i nie oznacza opisu istoty biologicznej. To konwencja literacka, nie raport techniczny. |
| Proces powstawania Biblii | Biblia powstawała etapami, była redagowana i zawiera różne tradycje (kapłańskie, prorockie, mądrościowe). | Nie ma dowodów, że ktoś „dopisał Boga zamiast faktów”. Jest to normalny rozwój religii i teologii Izraela. |
| Rada bogów / inni elohim | Teksty takie jak Psalm 82 czy Księga Hioba mówią o zgromadzeniu istot określanych jako elohim. | Biblistyka interpretuje je w ramach starożytnej mitologii semickiej, nie jako dowód na kosmitów lub zaawansowaną technologię. |
| JHWH a monoteizm | W najstarszych warstwach tekstu Izrael nie był jeszcze czystym monoteizmem (henoteizm). | Bardzo wcześnie JHWH zostaje uznany za jedynego Boga Izraela, a nie jednego z wielu równorzędnych „elohim”. |
| Duchowość w Biblii | Hebrajskie pojęcia duchowe są inne niż greckie (np. ruach = wiatr, oddech, duch). | Twierdzenie, że Biblia nie zna duchowości, jest sprzeczne z treścią tekstu. |
| Materialne istoty / technologia | Niektóre opisy są niejasne i otwarte na pytania. | Brak dowodów językowych, archeologicznych i historycznych, by interpretować Biblię jako opis obcych cywilizacji. |
Wniosek ogólny: Biglino trafnie wskazuje problemy tłumaczeń i dosłowność języka, ale jego końcowe wnioski wykraczają poza to, co potwierdzają badania naukowe.
Źródła naukowe (anglojęzyczne)
Poniższe źródła reprezentują aktualny stan badań biblistycznych i językoznawczych wykorzystywany w powyższej analizie (publikacje akademickie, podręczniki, artykuły recenzowane).
- Mark S. Smith, The Origins of Biblical Monotheism, Oxford University Press. Oxford UP
- Mark S. Smith, The Early History of God, Eerdmans. Eerdmans
- John J. Collins, Introduction to the Hebrew Bible, Yale University Press. Yale UP
- Michael S. Heiser, The Unseen Realm, Lexham Press. Lexham
- HALOT – The Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament, Brill. Brill
- Brown–Driver–Briggs Hebrew Lexicon (BDB), public domain. Archive.org
- Oxford Biblical Studies Online (hasła: Elohim, Monotheism, Divine Council). Oxford Biblical Studies
- Benjamin D. Sommer, The Bodies of God and the World of Ancient Israel, Cambridge University Press. Cambridge
Powyższe prace są standardowo cytowane w biblistyce akademickiej i reprezentują główny nurt badań nad językiem hebrajskim Biblii, monoteizmem Izraela oraz koncepcją elohim.
Decyduję się jednajk z wielką ostrożnością umnieścić jeden z filmów w którym są omawiane tezy Mauro Biglino. Zainteresowało mnie to szczególnie o kontekst w którym je umieścili. Ale z mojej strony uzasadniony jest sceptycyzm, ponieważ jestem osobą wierzącą i uważam, że nie należy bezkrytycznie przyjmować wszystkiego co się "rozgłasza po dachach".