← Wróć do działu „Wiara”

Czytania Liturgiczne z Biblii kościoła Rzymskokatolickiego

Biblia Modlitwa Wiara Zaktualizowano:

Historia czytań liturgicznych

Sobór Watykański II uznaje, że Chrystus pragnie jedności wszystkich swoich uczniów. Kościół katolicki widzi siebie jako „narzędzie i znak jedności”, ale nie uważa, że tylko on posiada pełnię dobra i prawdy — przyznaje, że także inni chrześcijanie mają część tej prawdy.
2. Uznanie chrześcijaństwa w innych wyznaniach

Sobór stwierdza, że:
Wspólnoty prawosławne (Kościoły wschodnie) zachowały prawdziwe sakramenty, zwłaszcza Eucharystię i kapłaństwo. Uznaje się ich liturgię i duchowość jako bardzo cenne.

Wspólnoty protestanckie (reformowane, luterańskie, anglikańskie itd.) mają wiarę w Chrystusa i Pismo Święte, są „uświęcone w różnym stopniu”, choć brakuje im pełnej komunii z Kościołem katolickim, zwłaszcza w sakramentach i urzędzie apostolskim.
Sobór uznaje, że w tych wspólnotach działa Duch Święty, który prowadzi ich członków ku zbawieniu.

Liturgiczne czytania biblijne w Kościele katolickim są oparte na lekcjonarzu – uporządkowanym zbiorze fragmentów Pisma Świętego czytanych podczas Mszy Świętej. Obecna forma została ustanowiona po Soborze Watykańskim II (1962–1965), a obowiązujący lekcjonarz wprowadzono w 1969 roku.

System czytań działa w cyklach:

Jak było wcześniej?

🕰 1. W czasach starożytnych (IV–VII wiek):

Czytania biblijne istniały, ale nie było jednolitego systemu.
Każdy Kościół lokalny (np. rzymski, antiocheński, jerozolimski) miał swój własny porządek czytań.
Używano tzw. comes lub lectionarium – ręcznie tworzonych zbiorów czytań na niedziele i święta.
Miały strukturę opartą o rok liturgiczny (Adwent, Boże Narodzenie, Wielki Post, itd.), ale nie cykle A/B/C.


🕯 2. Średniowiecze:


Nadal brak było jednolitego cyklu – każde opactwo, klasztor czy diecezja mogły mieć różne układy czytań.
Stosowano tzw. Missale Romanum – mszał zawierał również czytania, ale były one ograniczone.
Niektórzy historycy szacują, że przeciętny wierny w średniowieczu słyszał tylko 1–5% całej Biblii w liturgii.
⛪ 3. Do Soboru Watykańskiego II (do 1962 roku):

Obowiązywał tzw. trydencki mszał rzymski (ustanowiony w 1570 roku).
Czytania były powtarzane każdego roku (ten sam zestaw co rok).
Były tylko dwa czytania: jedno z Listów (epistoła) i jedno z Ewangelii (brak Starego Testamentu w dni powszednie!).

Psalm responsoryjny nie istniał w takiej formie.
📘 Co zmienił Sobór Watykański II?

W Konstytucji Sacrosanctum Concilium (1963) napisano:
„Niech wiernym będzie udostępniona obfitsza zastawa słowa Bożego”.
Dlatego wprowadzono:
3-letni cykl niedzielny: A (Mateusz), B (Marek), C (Łukasz),
czytania z całej Biblii, również ze Starego Testamentu,
Psalm responsoryjny po 1. czytaniu,
i nowy 2-letni cykl czytań powszednich.
📚 Źródła naukowe (anglojęzyczne):

Vatican II Constitution: Sacrosanctum Concilium, 1963 – https://www.vatican.va
The Lectionary: Yesterday and Today, by Gerald O’Collins SJ, Theological Studies, 1993.
The Catholic Lectionary – Paul Turner, Liturgical Press, 2020.
Catholic Encyclopedia (1913): "Lectionar

Celem tego systemu jest to, aby wierni w ciągu kilku lat usłyszeli możliwie jak najwięcej fragmentów Pisma Świętego. Czytania obejmują teksty ze Starego Testamentu, Psalm responsoryjny, listy apostolskie i Ewangelię.

Czytania liturgiczne na każdy dzień 2026 roku

  1. 01.01.2026
  2. 02.01.2026
  3. 03.01.2026
  4. 04.01.2026
  5. 05.01.2026
  6. 06.01.2026
  7. 07.01.2026
  8. 08.01.2026
  9. 09.01.2026
  10. 10.01.2026
  11. 11.01.2026
  12. 12.01.2026
  13. 13.01.2026
  14. 14.01.2026
  15. 15.01.2026
  16. 16.01.2026
  17. 17.01.2026
  18. 18.01.2026
  19. 19.01.2026
  20. 20.01.2026
  21. 21.01.2026
  22. 22.01.2026
  23. 23.01.2026
  24. 24.01.2026
  25. 25.01.2026
  26. 26.01.2026
  27. 27.01.2026
  28. 28.01.2026
  29. 29.01.2026
  30. 30.01.2026
  31. 31.01.2026
  32. 01.02.2026
  33. 02.02.2026
  34. 03.02.2026
  35. 04.02.2026
  36. 05.02.2026
  37. 06.02.2026
  38. 07.02.2026
  39. 08.02.2026
  40. 09.02.2026
  41. 10.02.2026
  42. 11.02.2026
  43. 12.02.2026
  44. 13.02.2026
  45. 14.02.2026
  46. 15.02.2026
  47. 16.02.2026
  48. 17.02.2026
  49. 18.02.2026
  50. 19.02.2026
  51. 20.02.2026
  52. 21.02.2026
  53. 22.02.2026
  54. 23.02.2026
  55. 24.02.2026
  56. 25.02.2026
  57. 26.02.2026
  58. 27.02.2026
  59. 28.02.2026
  60. 01.03.2026
  61. 02.03.2026
  62. 03.03.2026
  63. 04.03.2026
  64. 05.03.2026
  65. 06.03.2026
  66. 07.03.2026
  67. 08.03.2026
  68. 09.03.2026
  69. 10.03.2026
  70. 11.03.2026
  71. 12.03.2026
  72. 13.03.2026
  73. 14.03.2026
  74. 15.03.2026
  75. 16.03.2026
  76. 17.03.2026
  77. 18.03.2026
  78. 19.03.2026
  79. 20.03.2026
  80. 21.03.2026
  81. 22.03.2026
  82. 23.03.2026
  83. 24.03.2026
  84. 25.03.2026
  85. 26.03.2026
  86. 27.03.2026
  87. 28.03.2026
  88. 29.03.2026
  89. 30.03.2026
  90. 31.03.2026
  91. 01.04.2026
  92. 02.04.2026
  93. 03.04.2026
  94. 04.04.2026
  95. 05.04.2026
  96. 06.04.2026
  97. 07.04.2026
  98. 08.04.2026
  99. 09.04.2026
  100. 10.04.2026
  101. 11.04.2026
  102. 12.04.2026
  103. 13.04.2026
  104. 14.04.2026
  105. 15.04.2026
  106. 16.04.2026
  107. 17.04.2026
  108. 18.04.2026
  109. 19.04.2026
  110. 20.04.2026
  111. 21.04.2026
  112. 22.04.2026
  113. 23.04.2026
  114. 24.04.2026
  115. 25.04.2026
  116. 26.04.2026
  117. 27.04.2026
  118. 28.04.2026
  119. 29.04.2026
  120. 30.04.2026
  121. 01.05.2026
  122. 02.05.2026
  123. 03.05.2026
  124. 04.05.2026
  125. 05.05.2026
  126. 06.05.2026
  127. 07.05.2026
  128. 08.05.2026
  129. 09.05.2026
  130. 10.05.2026
  131. 11.05.2026
  132. 12.05.2026
  133. 13.05.2026
  134. 14.05.2026
  135. 15.05.2026
  136. 16.05.2026
  137. 17.05.2026
  138. 18.05.2026
  139. 19.05.2026
  140. 20.05.2026
  141. 21.05.2026
  142. 22.05.2026
  143. 23.05.2026
  144. 24.05.2026
  145. 25.05.2026
  146. 26.05.2026
  147. 27.05.2026
  148. 28.05.2026
  149. 29.05.2026
  150. 30.05.2026
  151. 31.05.2026
  152. 01.06.2026
  153. 02.06.2026
  154. 03.06.2026
  155. 04.06.2026
  156. 05.06.2026
  157. 06.06.2026
  158. 07.06.2026
  159. 08.06.2026
  160. 09.06.2026
  161. 10.06.2026
  162. 11.06.2026
  163. 12.06.2026
  164. 13.06.2026
  165. 14.06.2026
  166. 15.06.2026
  167. 16.06.2026
  168. 17.06.2026
  169. 18.06.2026
  170. 19.06.2026
  171. 20.06.2026
  172. 21.06.2026
  173. 22.06.2026
  174. 23.06.2026
  175. 24.06.2026
  176. 25.06.2026
  177. 26.06.2026
  178. 27.06.2026
  179. 28.06.2026
  180. 29.06.2026
  181. 30.06.2026
  182. 01.07.2026
  183. 02.07.2026
  184. 03.07.2026
  185. 04.07.2026
  186. 05.07.2026
  187. 06.07.2026
  188. 07.07.2026
  189. 08.07.2026
  190. 09.07.2026
  191. 10.07.2026
  192. 11.07.2026
  193. 12.07.2026
  194. 13.07.2026
  195. 14.07.2026
  196. 15.07.2026
  197. 16.07.2026
  198. 17.07.2026
  199. 18.07.2026
  200. 19.07.2026
  201. 20.07.2026
  202. 21.07.2026
  203. 22.07.2026
  204. 23.07.2026
  205. 24.07.2026
  206. 25.07.2026
  207. 26.07.2026
  208. 27.07.2026
  209. 28.07.2026
  210. 29.07.2026
  211. 30.07.2026
  212. 31.07.2026
  213. 01.08.2026
  214. 02.08.2026
  215. 03.08.2026
  216. 04.08.2026
  217. 05.08.2026
  218. 06.08.2026
  219. 07.08.2026
  220. 08.08.2026
  221. 09.08.2026
  222. 10.08.2026
  223. 11.08.2026
  224. 12.08.2026
  225. 13.08.2026
  226. 14.08.2026
  227. 15.08.2026
  228. 16.08.2026
  229. 17.08.2026
  230. 18.08.2026
  231. 19.08.2026
  232. 20.08.2026
  233. 21.08.2026
  234. 22.08.2026
  235. 23.08.2026
  236. 24.08.2026
  237. 25.08.2026
  238. 26.08.2026
  239. 27.08.2026
  240. 28.08.2026
  241. 29.08.2026
  242. 30.08.2026
  243. 31.08.2026
  244. 01.09.2026
  245. 02.09.2026
  246. 03.09.2026
  247. 04.09.2026
  248. 05.09.2026
  249. 06.09.2026
  250. 07.09.2026
  251. 08.09.2026
  252. 09.09.2026
  253. 10.09.2026
  254. 11.09.2026
  255. 12.09.2026
  256. 13.09.2026
  257. 14.09.2026
  258. 15.09.2026
  259. 16.09.2026
  260. 17.09.2026
  261. 18.09.2026
  262. 19.09.2026
  263. 20.09.2026
  264. 21.09.2026
  265. 22.09.2026
  266. 23.09.2026
  267. 24.09.2026
  268. 25.09.2026
  269. 26.09.2026
  270. 27.09.2026
  271. 28.09.2026
  272. 29.09.2026
  273. 30.09.2026
  274. 01.10.2026
  275. 02.10.2026
  276. 03.10.2026
  277. 04.10.2026
  278. 05.10.2026
  279. 06.10.2026
  280. 07.10.2026
  281. 08.10.2026
  282. 09.10.2026
  283. 10.10.2026
  284. 11.10.2026
  285. 12.10.2026
  286. 13.10.2026
  287. 14.10.2026
  288. 15.10.2026
  289. 16.10.2026
  290. 17.10.2026
  291. 18.10.2026
  292. 19.10.2026
  293. 20.10.2026
  294. 21.10.2026
  295. 22.10.2026
  296. 23.10.2026
  297. 24.10.2026
  298. 25.10.2026
  299. 26.10.2026
  300. 27.10.2026
  301. 28.10.2026
  302. 29.10.2026
  303. 30.10.2026
  304. 31.10.2026
  305. 01.11.2026
  306. 02.11.2026
  307. 03.11.2026
  308. 04.11.2026
  309. 05.11.2026
  310. 06.11.2026
  311. 07.11.2026
  312. 08.11.2026
  313. 09.11.2026
  314. 10.11.2026
  315. 11.11.2026
  316. 12.11.2026
  317. 13.11.2026
  318. 14.11.2026
  319. 15.11.2026
  320. 16.11.2026
  321. 17.11.2026
  322. 18.11.2026
  323. 19.11.2026
  324. 20.11.2026
  325. 21.11.2026
  326. 22.11.2026
  327. 23.11.2026
  328. 24.11.2026
  329. 25.11.2026
  330. 26.11.2026
  331. 27.11.2026
  332. 28.11.2026
  333. 29.11.2026
  334. 30.11.2026
  335. 01.12.2026
  336. 02.12.2026
  337. 03.12.2026
  338. 04.12.2026
  339. 05.12.2026
  340. 06.12.2026
  341. 07.12.2026
  342. 08.12.2026
  343. 09.12.2026
  344. 10.12.2026
  345. 11.12.2026
  346. 12.12.2026
  347. 13.12.2026
  348. 14.12.2026
  349. 15.12.2026
  350. 16.12.2026
  351. 17.12.2026
  352. 18.12.2026
  353. 19.12.2026
  354. 20.12.2026
  355. 21.12.2026
  356. 22.12.2026
  357. 23.12.2026
  358. 24.12.2026
  359. 25.12.2026
  360. 26.12.2026
  361. 27.12.2026
  362. 28.12.2026
  363. 29.12.2026
  364. 30.12.2026
  365. 31.12.2026
  366. W obrządku Prawosławnym przegląd czytań liturgicznychwygląda inaczej.
  367. ---
    ### 🔍 Co udało się ustalić
    * Prawosławny lectionary (księga czytań) działa na zasadzie **rocznego cyklu** — czyli czytania są przypisane do poszczególnych dni liturgicznych w ciągu **jednego roku**, nie na trzy lata jak w katolicyzmie. ([orthodoxwiki.org][1])
    * W praktyce obrządku bizantyjskiego (który używa Kościół prawosławny w wielu krajach) Ewangelie czytane są w czterech seriach: ([orthodoxwiki.org][1])


    1. Ewangelia wg św. Jana — od Wielkanocy do Pięćdziesiątnicy. ([orthodoxwiki.org][1])
    2. Ewangelia wg św. Mateusza — po Pięćdziesiątnicy, pewien czas. ([orthodoxwiki.org][1])
    3. Ewangelia wg św. Łukasza — od momentu podniesienia Krzyża („Lukan Jump”) i dalej. ([orthodoxwiki.org][1])
    4. Ewangelia wg św. Marka — stosowana w okresie Wielkiego Postu (soboty i niedziele) w niektórych tradycjach.([orthodoxwiki.org][1])

    * Czytania obejmują zarówno Listy Apostolskie (epistoły) jak i Ewangelię, a także Stary Testament w kontekstach świątecznych. ([orthodoxwiki.org][1])



    Kluczowe różnice względem katolickiego systemu

    Aspekt Katolicyzm (łaciński) Prawosławie (bizantyjskie)
    Cykl niedzielny Trzyletni (A, B, C) Roczny (jeden pełny rok)
    Cykl dni powszednich Dwuletni (I, II) Brak ujednoliconego systemu
    Czytania świąteczne i zwykłe Systematycznie zaplanowane Również zaplanowane, ale inne serie
    Główna Ewangelia w cyklu A: Mateusz, B: Marek, C: Łukasz Jan, Mateusz, Łukasz, Marek (różne okresy)

    Czytania liturgiczne – Kościół Prawosławny (2025)

    Źródło: Orthodox Church in America – Lectionary

    Czytania na każdy dzień dostępne są pod poniższymi linkami (język angielski):


    [1]: https://orthodoxwiki.org/Lectionary?utm_source=chatgpt.com "Lectionary"

Cykl czytań w Kościele prawosławnym

Kościół prawosławny używa jednej głównej formy rocznego cyklu czytań ewangelicznych w obrządku bizantyjskim. Cykl ten obejmuje cztery serie Ewangelii: wg św. Jana (od Paschy do Pięćdziesiątnicy), wg św. Mateusza (po Pięćdziesiątnicy), wg św. Łukasza (po Podniesieniu Krzyża) oraz wg św. Marka (w okresie Wielkiego Postu). :contentReference[oaicite:2]{index=2}

Więcej informacji dostępnych jest na stronie: OrthodoxWiki – Lectionary.